Het komt in de praktijk regelmatig voor: een ondernemer heeft naast zijn eenmanszaak (IB-ondernemer) ook een eigen BV. Soms werken die twee samen in een gezamenlijke onderneming, bijvoorbeeld via een vof, maatschap of een ander samenwerkingsverband. Op zichzelf niets mis mee — maar de Belastingdienst ziet dat deze constructies soms worden gebruikt om het verplichte gebruikelijk loon voor de DGA te ontwijken.
Het kabinet heeft nu aangekondigd dat er maatregelen komen om dit soort constructies strakker te reguleren.
1.Hoe werkt het nu?
De gebruikelijkloonregeling bepaalt dat een directeur-grootaandeelhouder (DGA) een minimaal loon moet genieten uit zijn BV. Dat loon vormt de basis voor loonbelasting en premies.
Sommige ondernemers zoeken echter de grenzen op door hun werkzaamheden grotendeels in de IB-onderneming te laten vallen, terwijl de BV formeel slechts een klein aandeel heeft in het samenwerkingsverband.
Praktisch gevolg:
- Het inkomen uit de BV is kunstmatig laag.
- Het gebruikelijk loon (dat gebaseerd wordt op werkzaamheden in de BV) kan zo sterk worden verlaagd of zelfs helemaal worden vermeden.
2.Waar gaat het mis volgens de fiscus?
In de ogen van de Belastingdienst gaat het om oneigenlijk gebruik van de regeling:
- De ondernemer werkt in de praktijk volledig of grotendeels voor de gezamenlijke onderneming.
- Het economisch belang van de BV in het samenwerkingsverband is beperkt (bijvoorbeeld 10%), maar de feitelijke inzet van de ondernemer is veel groter.
- Hierdoor kan het loon uit de BV extreem laag worden vastgesteld, terwijl de activiteiten en opbrengsten daar wel degelijk bij horen.
Met andere woorden: de constructie wordt vooral gebruikt om loonbelasting te besparen.
3.De voorgenomen maatregel
Het kabinet wil in de wet opnemen dat:
- Bij samenwerkingsverbanden tussen een IB-ondernemer en diens eigen BV ook het aandeel van de IB-ondernemer in het samenwerkingsverband meetelt voor het vaststellen van het gebruikelijk loon.
- Hierdoor wordt gekeken naar de feitelijke werkzaamheden en niet alleen naar het formele aandeel van de BV in het samenwerkingsverband.
Concreet: als u als ondernemer bijvoorbeeld 90% van de werkzaamheden verricht en uw BV heeft maar 10% belang in de vof, dan kan toch worden bepaald dat het gebruikelijk loon moet worden gebaseerd op (een deel van) die 90%.
4.Gevolgen voor ondernemers
Voor wie relevant?
- IB-ondernemers die naast hun eenmanszaak of vof een BV hebben waarmee ze samenwerken.
- Ondernemers die bewust of onbewust het gebruikelijk loon minimaliseren via hun samenwerkingsstructuur.
Mogelijke gevolgen:
- Hogere loonkosten voor de BV.
- Meer loonbelasting en premies verschuldigd.
- Minder flexibiliteit in winstverdeling tussen IB-onderneming en BV.
5.Onze kijk hierop
Deze maatregel is duidelijk bedoeld om fiscale arbitrage te beperken. De Belastingdienst wil dat ondernemers hun gebruikelijk loon realistischer vaststellen op basis van hun feitelijke inzet in plaats van puur juridische constructies.
Voor sommige ondernemers betekent dit een hogere belastingdruk, maar het voorkomt ook dat goedwillende ondernemers oneerlijke concurrentie ondervinden van constructies die puur op belastingbesparing zijn gericht.
6.Wat kunt u nu al doen?
- Analyseer uw structuur: Kijk hoe uw werkzaamheden zijn verdeeld tussen IB-onderneming en BV.
- Herbereken het gebruikelijk loon: Zorg dat u een verdedigbare en realistische loonvaststelling heeft, ook volgens de toekomstige regels.
- Overweeg herstructureren: Soms kan het eenvoudiger zijn om alle activiteiten in één rechtsvorm onder te brengen, afhankelijk van uw branche en fiscale situatie.
Conclusie
De geplande wijziging maakt duidelijk dat de fiscus scherper gaat kijken naar samenwerkingsverbanden tussen IB-ondernemers en hun eigen BV’s. Het formele aandeel van de BV is straks niet meer leidend; de feitelijke inzet van de ondernemer weegt zwaarder bij het bepalen van het gebruikelijk loon.
Wie nu nog optimaal wil sturen op loon en winstverdeling, doet er goed aan om vóór inwerkingtreding van de wet zijn structuur onder de loep te nemen.